ایران در حال حاضر بهعنوان یکی از تولیدکنندگان معتبر تجهیزات پزشکی در منطقه خاورمیانه شناخته میشود. فعالیت کشور در زمینه تولید تجهیزات پزشکی پایه مانند لوازم مصرفی، دستگاههای دیالیز و پروتزها پیشرفت چشمگیری داشته است. با این حال، در زمینه تولید تجهیزات پیشرفته پزشکی همچنان فرصتهای بیشتری برای رشد و ارتقاء وجود دارد تا ایران بتواند در سطح جهانی در ردیف کشورهای پیشرفته قرار گیرد.
بازارهای جهانی در حوزه صنایع پزشکی در دهه اخیر توسط کشورهای آلمان، آمریکا، ژاپن و چین تحت سلطه و تاثیر قرار داشته، این در حالیست که بخش قابل توجه فعالیت ما در حوزه صادرات به کشور های همسایه نظیر عراق، افغانستان و شمال آفریقا محدود است.
برای دستیابی به جایگاه برتر در تولید تجهیزات پزشکی، دولت باید در ۳ سال آینده اقداماتی استراتژیک و عملیاتی را در دستور کار قرار دهد. نخستین گام، تقویت سرمایهگذاری در تحقیق و توسعه (R&D) است. کشور باید بر توسعه فناوریهای نوین و تولید تجهیزات پیشرفته سرمایهگذاری کند و مراکز تحقیقاتی را برای ارتقاء دانش فنی و نوآوری در این حوزه تقویت نماید. این سرمایهگذاری باید با همکاری دانشگاهها و مراکز علمی معتبر داخلی و بینالمللی انجام شود تا توان علمی کشور در زمینه تولید تجهیزات پزشکی به سطح رقابتی جهانی ارتقا یابد.
در کنار توسعهِ تحقیق، تقویت زیرساختهای تولیدی نیز اهمیت بسیاری دارد. ایران باید ظرفیت تولید خود را بهویژه در زمینه تجهیزاتی که نیاز به فناوریهای پیشرفته دارند، افزایش دهد. استفاده از تکنولوژیهای مدرن همچون رباتیک، هوش مصنوعی و اینترنت اشیاء میتواند به بهبود بهرهوری، کاهش هزینهها و ارتقاء کیفیت تولید کمک کند. تولیدکنندگان ایرانی همچنین باید به رعایت استانداردهای بینالمللی مانند ISO و CE توجه بیشتری داشته باشند تا توان رقابت در بازارهای جهانی را بهدست آورند.
یکی از اولویتهای دیگر ایران تقویت حضور در بازارهای بینالمللی است. صادرات تجهیزات پزشکی ایرانی باید به کشورهای متنوعتری گسترش یابد. برای این منظور، ایجاد روابط تجاری مؤثر با کشورهای آسیای میانه، آفریقا و جنوب شرق آسیا ضروری است. حمایت دولت از بخش خصوصی از طریق تسهیلات مالیاتی و حمایتهای بانکی نیز میتواند تولیدکنندگان داخلی را برای ورود به بازارهای جهانی و توسعه صادرات تشویق کند.
همچنین، برای تحقق این هدف، تربیت نیروی انسانی متخصص در حوزههای مهندسی پزشکی و طراحی تجهیزات پیشرفته ضروری است. پرورش متخصصانی با توانمندیهای بالا در تحقیق و توسعه میتواند به ارتقاء کیفیت تولید و نوآوری در صنعت تجهیزات پزشکی کمک کند. علاوه بر این، تقویت شبکههای تولیدی و تأمین مواد اولیه در داخل کشور میتواند کمک حال کاهش وابستگی به واردات و افزایش توان داخلی باشد.
دولت نیز با تسهیل قوانین و مقررات و ارائه تسهیلات ویژه به تولیدکنندگان داخلی میتواند زمینهساز رشد این صنعت باشد. معافیتهای مالیاتی و تسهیلات بانکی به رونق تولید کمک خواهد کرد و به نهادینه شدن صنعت تجهیزات پزشکی در کشور منتهی خواهد شد.
با اجرای این اقدامات، ایران قادر خواهد بود کیفیت تولیدات خود را ارتقا دهد و سهم بیشتری از بازارهای جهانی را بهدست آورد. این تحول نهتنها به رشد اقتصادی کشور کمک خواهد کرد، بلکه به استقلال در تأمین نیازهای داخلی و کاهش وابستگی به واردات نیز منجر خواهد شد.
